Ratusz odmawia sprzątania pomnika. Maruszak grzmi: to nacisk na właściciela

Marcin Maruszak, prezes Stowarzyszenia Rodzin Żołnierzy Niezłomnych Podkarpacia, chciał zaangażowania miejskich służb w sprzątanie terenu Pomnika Czynu Rewolucyjnego, jednego z najbardziej rozpoznawalnych obiektów Rzeszowa.

W niedzielę, 8 listopada, Maruszak zarzucił władzom miasta, że ich odmowna decyzja może być elementem nacisku na właściciela nieruchomości. Ogłosił też zbiórkę pieniędzy na utrzymanie porządku, bo stowarzyszenia nie stać na usuwanie ptasich odchodów, którymi jest oblepiony pomnik.

Sąd sugerował współpracę

16 czerwca br. Marcin Maruszak wysłał do Urzędu Miasta Rzeszowa. Powołał się na przebieg rozprawy z 9 czerwca przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie, z której wynika, że sąd wyraził opinię, że stowarzyszenie powinno współpracować z władzami miasta w sprawie utrzymania czystości na pomnikowej działce

Według Maruszaka pełnomocnik miasta przychylił się do tej propozycji. Stowarzyszenie zaproponowało okresowe sprzątanie działki przez miejskie służby, raz na kilka tygodni. Szczegóły i terminy prac miały być uzgadniane z organizacją Maruszaka.

Maruszak argumentował, że teren znajduje się w reprezentacyjnym punkcie Rzeszowa, przy ruchliwej arterii komunikacyjnej. Wymaga systematycznego porządkowania, a stowarzyszenie nie ma na to pieniędzy.

„Zasadne jest również z tego powodu, że nie jesteśmy Stowarzyszeniem majętnym, a systematyczne i kompleksowe sprzątanie tego terenu wymaga od nas wydatkowania sporych sum pieniędzy” – napisał prezes.

Dodał, że pieniądze na sprzątanie mogłyby zostać wykorzystane na działalność statutową organizacji.

Ratusz: obowiązek to obowiązek

Odpowiedź ratusza przyszła 10 września. Pismo podpisała, z upoważnienia prezydenta Rzeszowa, dyrektor Centrum Kontaktu i Spraw Obywatelskich Bożena Kuźniar.

Stanowisko miasta jest jednoznaczne. Urzędnicy przypomnieli, że zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obowiązek ten spoczywa na właścicielu nieruchomości. W tym przypadku jest nim stowarzyszenie.

„Trudności finansowe wskazywane przez Stowarzyszenie nie zwalniają właściciela z realizacji obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa” – czytamy w odpowiedzi.

Ratusz zaznaczył również, że nie można przerzucać odpowiedzialności za utrzymanie prywatnej działki na miasto tylko dlatego, że znajduje się ona w reprezentacyjnej części Rzeszowa.

Jednocześnie urzędnicy podtrzymali deklarację prezydenta dotyczącą gotowości przejęcia działki wraz z pomnikiem. Wówczas samorząd mógłby bezpośrednio odpowiadać za utrzymanie terenu.

Maruszak: to forma nacisku

W niedzielę, 8 listopada, Maruszak w mediach społecznościowych opublikował wpis, w którym nie krył niezadowolenia z decyzji urzędu. „WŁADZE RZESZOWA ODMAWIAJĄ POMOCY W SPRZĄTANIU «POMNIKA»” - napisał.

Maruszak ponownie przypomniał o rozprawie z 9 czerwca. Podkreślił, że propozycja współpracy miała paść podczas posiedzenia sądu, a pełnomocnik miasta miał ją zaakceptować. Późniejsza odmowa urzędu zaskoczyła szefa stowarzyszenia.

Maruszak łączy decyzję ratusza z wcześniejszymi działaniami prezydenta Konrada Fijołka dotyczącymi utrzymania czystości na terenie Ogrodów Bernardyńskich. Miasto zrezygnowało ze sprzątania ogrodów.

„W naszej ocenie tego typu postawa władz miasta wobec tego terenu ma po prostu na celu wywrzeć odpowiedni nacisk na jego właścicieli i nakłonić ich do zmiany decyzji” – napisał Marcin Maruszak.

Zarzucił również władzom Rzeszowa nierówne traktowanie organizacji pozarządowych. „Najwidoczniej wsparcie to odbywa się z klucza politycznego i dzieli NGO na te przyjazne władzy i te, które działają nie po jej myśli” – stwierdził.

Stowarzyszenie zapewnia, że nie zamierza uchylać się od obowiązku utrzymania czystości wokół pomnika. Z powodu wysokich kosztów będzie jednak szukać sponsorów i darczyńców.

Kto dotychczas sprzątał pomnik?

Problem z czystością wokół monumentu ciągnie się od lat. Najbardziej spektakularna społeczna akcja porządkowa odbyła się we wrześniu 2023 roku.

Wówczas Patrycja Pawlak-Kamińska z rzeszowskiej Nowej Lewicy wraz z innymi osobami uprzątnęła teren i zebrała aż 44 worki ptasich odchodów.

Po przekazaniu nieruchomości stowarzyszeniu w czerwcu 2024 roku odpowiedzialność za utrzymanie porządku spoczęła na nowym właścicielu.

Do sprawy włączyły się służby miejskie i sanitarne. Straż Miejska wielokrotnie kontrolowała teren. Funkcjonariusze przygotowali również wniosek o ukaranie prezesa stowarzyszenia.

Interweniował także sanepid. 16 października 2024 roku wydał nakaz uprzątnięcia działki do 15 grudnia 2024 roku. Obowiązek nie został wykonany w wyznaczonym terminie.

Sprawa trafiła do sądu. Proces rozpoczął się w kwietniu br. Na kolejnych rozprawach przesłuchiwano m.in. funkcjonariuszy Straży Miejskiej. W maju prezes stowarzyszenia pojawił się w sądzie, ale odmówił składania wyjaśnień.

Na początku marca br. doszło natomiast do kolejnego sprzątania. Tym razem jednak jego autorzy pozostali anonimowi. Monitoring zarejestrował dwie osoby porządkujące teren około godziny 2.50 w nocy. Ani stowarzyszenie, ani miejscy urzędnicy, ani społecznicy nie przyznali się do tej akcji.